Category Archives: Chronicles_Kurit-Kurit

​Para Sa Kulibangbang Na Minalayog Pa Sana

Hale duman sa may tampi kan sapa
Dagos na luminayog so kulibangbang na may kung anong ogma
Pabalyo-balyo ki tugdunan, padigdi paduman
Manlaen-laen na kaburakan, mawot nyang makamtan.

Ta baga bagôhan, dae syang kapagalan
Paduman padigdi, paha garo daeng kapanuan
Mahamis na kayanga dangan an rosas na pula
Nan so dakul na iba pa, muya nyang makua

Mala sa kalalayog nan baga kaburo-balyo
Wara syang pakamangno sa padangadang na peligro
Marikas syang napaduman sa may burak kan balig-ang
Kun sain may masarig na sapot kan lawang andam an pamangihan.

Photo Credit: http://www.bbc.co.uk/programmes/p0291f6y/p02916b3

—-

a rawit dawit for an LGBT friend who’d begin exploring his sexuality. Here’s to a reminder to moderate his craving for promiscuous encounter, another way of telling that “not all bananas are edible! and yes… have fun but be safe!!! ” 

Advertisements

An Buhay: Sarong Personal na Pag-Tan-aw

Mainit ngonian an debate manungod sa kahalagahan asin pagdepensar kan buhay dahil sa kontrobersyal na RH Bill, alagad ang post na ini daeng katuyuhan na magtratar pabor o kontra sa nasabing lakdang.

Muya ko man kuta na magblog sa pabuang na paagui manungod sa RH Bill na ini, kaya lang handal ako na badi dae na paakoon ki komunyon kan Simbahan… Saka na lang.

Anyway, an post na ini laen na man talaga bag-o kudi na sarong pagreparo sa blog na enot ko nang naipublish….

Kan sakuyang maaraman hale sa mga amiga ko na sina Julie asin Maricel na maagui ki reconstruction [o inda kon ano] ang Friendster, nahandal ako na tibaad dagos na maidelete an sakuya na mga albums asin blog entries  kung kaya na pinagmaw-ot ko na an manga ini na maisalbar.

Dae akong dakulang had-it sa kadikit na manga rawitdawit ta an mga ini naenot ko namang maikaag digdi sa blog na ini. An saro ngani  ituon naientra ko man sa sakuyang personal na koleksyon kan mga Bikolnong obra – an Hibalong [read: Hibal-ong].

***********************

MAOGMA AN BUHAY*

Kadakol na kan mga depinisyong itinatao sa kung ano ang buhay asin papan-o ini maguiguibong mas makahulugan…

Sa libro ni Rick Warren, sa saiyang The Purpose Driven Life, tinawan niyang duon ang kahulugan kang buhay sa paague kan paghiling kan saiyang sadiri bilang kasaro sa mga linalang kan Dios asin kabali sa Saiyang dakula na plano. Tunay na an saiyang pagmawot na matawang kasimbagan an kadakol na hapot tungkol sa buhay dakulang katabangan para sa mga padagos na nagdidiskubre can saindang kinamumugtakan asin dapat na kadumanan sa quinaban asin ang mundo pa pagkatapos kan yaon na digdi…

Habo cong maging ispirituwal sa pagtaong duon sa con ano an buhay para saco parehas can guinibo ni Warren asin can mga nangenot pa saiya ta laen aco ispiritwal na tawo… Dae man akong ambisyong maguibo que libro manungod digdi ta dae man que mabasa apwera sa saco… Saro pa, mapagal nang tamaan que kikilat habang nasa hampangan can sakuyang computer

Ano daw an buhay?

Sa sarong aque na nagtitinda que sampaguita sa dalan, para saiya pwedeng an buhay sarong pagsasakripisyo tanganing makatuwang sa saiyang mga magurang… Iba man an paghiling kan kadakol pa na aque na sa gilid kan tinampo nageerok. Para sa sainda, an buhay asin an mundo sarong mahiwas na kawatan o laen kaya lugar na con saen matalingkas nindang maguiguibo con ano an muya ninda – magsinghot rugby tanganing malingawan an gutom, magsnatch tanganing may pangpaomay gutom, maghanap que wagwag sa basurahan sa gilid kan Jollibee tanganing mahale an gutom, o di kaya magturog na sanang permi tanganing dae makamati que gutom.

Saro sa mga pages kan album na minahiling kan duwang importanteng kabtang sa buhay ko bilang estudyante.

Sa laog can escuelahan con saen naging pangaduwa cong istaran puon pa kan ako nasa elementarya, sagcod ngunyan na nagtuturo na, dae man nararayo an pagtaong kahulugan sa buhay. “Mag-ungod mag-adal… maghigos sa escuelahan, maging masinunod sa mga maestra” iyo ini an mga paguirumdom na permi co nahehenanyog sa sacong mga magurang maski sa sacong mga lolo asin lola. Sa aque na pag-iisip, alagad dae co pa nasasabutan que maray kaidto, pighiling co an buhay bilang sarong pagkakataon na makaguibo que kamarayan tanganing makakua que premyo – honor o award pagtapos kan kada erescuelahan  o honra para sa mga magurang cong permi proud sa saco…Totoo, na an pagtaong kaogmahan sa sainda an pinakaimportante sa saco.

Sa lacao can panahon, dae man nagbag-o an paghiling co sa con ano an buhay…Nadagdagan pa an sacuyang mga napag-aguihan na nakatabang saco tanganing mas urog na mamidbidan co an sacuyang sadiri.

An blankong ekspresyon can nagkapira cong mga estudyante con pighahapot co sinda manungod sa samuyang pig-oorolayan sa klase sarong malinaw na pagpapahayag na dae co pa naguiguibo an sacuyang best. Alagad an simpleng tango-tango kasabay an nagngingirit na mga mata hale sa sainda tunay na nagtataong inspirasyon sa maski sisay na paraturo. Sa mga sitwasyong ini, mahihiling an buhay can sarong paratukdo bilang kasugpon can buhay can saiyang mga estudyante… An pagtalubo can saiyang estudyante sarong kaogmahan para sa saiya – kaogmahan na urog na mas matimbang kaysa sa mga numerong nakaimprenta sa payslip niya.

Sa laog can harong, mahihiling an buhay bilang daculang aspeto na nagtitindog que mas matibay na pundasyon nin pagkatawo. An mga agyat asin selebrasyon nin buhay sa tahao nin familia tunay na dakula an naguiguinibo tanganing mas magkaburonyog an lambang saro asin mas maging makusog bilang grupo dawa bilang indibidwal.

Namatean co con pan-o mapagkuwaan que kusog que boot an lambang saro sa samuya sa harongsa tahao nin pagtios. Namatean co man an matawan man que kulog que boot hale sa sainda na pigpapadaba co… An mga ini parte can buhay. Aram co na kadakol na beses, aco man naging rason can saindang pagmundo.

Kapagal mag-taong depinisyon sa con ano an buhay…

Kadakol na beses mahihiling ta an satong mga sadiri na naghahanap que mga kasimbagan. Dakol an muya tang maukodan manungod sa satuyang mga sadiri asin sa mga nakapalibot sato. Asin dakol man sa sato an minahale sa quinaban na dae natatawang kahulugan an buhay asin an kagayonan kaini. Dae ta man maninigaran na may kadakol ngani na iba dae natatawang pagkakataon mamatean ini.

An cover kan sakuyang photo album!

Bente-singko anyos na aco ngunyan na Agosto, 2009 asin siguro nasa kabangaan kan sacuyang buhay… o mapaharayo man lugod, nasa huring kabtang na… Siguro nagpupuon pa lang aco can pagtaong seryosong paghiling sa con ano ang mga bagay-bagay sa palibot co, [kaherak co man latebloomer gayod na maturingan]…

An buhay para sa saco, sarong pag-apresyar sa con ano an yaon sa sacuya… Sarong regalo na dapat ipagpasalamat asin iheras. An buhay sarong kaogmahan…

Maogma an buhay!

Maogma an buhay ta pano ini nin biyaya… Sa haloy nin panahon namatean co con pan-o ini naging daculang regalo para sa saco. Sabi co sa sadiri co permi, masuwerte aco ta napapalibotan aco nin kadakul na biyaya. Kaibahan sa mga dae mabilang na biyaya na ini, enot sa gabos, an sacong pinakapadaba na familia, mga parientes, mga pinakaugos na amigos asin amigas o closest circles of friends, mga kabarkada, mga dae masasanlean na pag-iriba sa trabaho (poon kaito can nasa MagallanesNHS asin JubanNHS pa aco sagcod ngunyan sa BagataoNHS asin sa SLT), mga estudyante na padagos nagpapaaque can sakong boot, asin kadakol pa…

Maogma an buhay ta pano ini nin biyaya… Sa sakong pag-escuela uro-aldaw, naging kaparte can buhay co an kalmado asin minsan maisog na kadagatan… an malimpoy na puon kan Gemelina asin Sinegwelas… an mahayahay na grotto asin Angkla sa itaas kan bulod… an magayon na tatanawon sa banwa asin sa may sitio can Magapo asin Pansod… an pigtatangad co na Binanderahan na minsan co nang natucad.

Maogma an buhay ta pano ini nin biyaya… Pag-uli co sa harong, maogmang naghahalat an sacong familia. Sarabay asin harampangan kaming nagkakakan sa pamahawan, odto, mirienda, asin pamangguehan. Nag-oorolay kami can samuyang mga buhay buhay sa escuelahan asin mga ambisyon sa maaboton na panahon… nagkakaralwagan, minsan pirikonan… Namumuyahon ako can kakulitan ni Bongbong, an pagiging silensyo ni Boboy asin may pagkamasusupgon, an arabuton na kahigosan ni Baby Jo, an kaartehan ni Julie sa saiyang lawas, an pagiging matraka ni Mama asin an saiyang mga luto, an pagiging busy-busyhan ni Papa asin pag-aambisyon na maging kabala kan DSWD, asin kadakol pa. Sa gabos, namumuyahan co an pagiging marumdomon ninda sa saco… Namimiss co man an sacong tugang na atab na nag-agom… asin pigmamawot an saiyang pagsusog sa dapat niyang direksyon.

Maogma an buhay ta pano ini nin biyaya… Sa pagtunggal can calendaryo, daeng untok an pagabot can regalo sa paague can mga eksperehinsya asin mga agyat na nag-aabot…Kadakol pang mga aldao an ma-ague; mga pagkakataong pwedeng magpararom o magpabag-o pa kan paghiling co sa buhay bilang magayon na regalo… Kadakol pa….

***

hale sa http://zabdiel.blog.friendster.com/maogma-ang-buhay/, sakuyang enot na personal blog na ginibo taong 2007 pa, an kurit-kurit na ini guinibo ko antes ako magselebrar kan sakuyang ika-25 anyos na kaaldawan. Ma-27 na ako ngonian na Agosto [2011] asin naoogma ako na i-repost an blog na ini.

Kadakol nang manga eksperhensiya an  sakong namatian makalihis na enot kong maipost an blog na ini… nagkapirang manga frustrations na an uminabot – an pinakamakulog asin hinibian ko iyo an personal na manungod sa kaburot-on nin sakuyang puso, ay badaw… sagkod sa ngonian nag-gaganayganay pa man ako sa pag-ako asin pagpadagos sa dapat kong padumanan… Sabi ngani baga kan Murphy’s Law, “If anything can go wrong, it will.”  Dae ko man siguro dagos na maako na sala an kinamugtakan kan manga pangyayari ta sa ibang banda tibaad iyo pa ini an tamang paagui ta gud makatadol ako asin magimata sa totoo kung mundong tinatalibongan.

Ano man an mangyari,  mawara man so enot ko na post sa Friendster o ano pa man, o tibaad mag-agi guiraray ako sa parehong eksperhensiya nin pagkamoot asin pagmundo, daeng pagduduwa-duwang maitataram ko na iyo man nanggad – maogma an buhay!

An Osipon Manungod sa Isla Kan Tinakos

(contributed by Romnick H. Valenzuela)

An magayon na Isla nin Tinacos, habang mahihiling man an bukid nin Mayon.

Tigtotobodan daa na kaitong panahon ay igua que sarong dakulaon na barko na an ngaran ‘Victoria’. Dakul daa an tawong nakasakay sa barkong ini. Dahil daa sa kadakulan kan sakay ka ini an unayan kaini suminadsad sa bahora asin naluho, nalunod hanggang daa tuminaulob. Natahuban an gabos daa na pasahero kaining barko kaya dae ki sarong pasahero an nakaligtas.

Uminagui an haloyon na panahon, tigtotobudan na basta na lamang daa ini tinurubuan que awot asin naging saday na isla. Tigtutubudan na an manga espiritu daa kan manga tawong nagadan sa aksidente na naging manga ikos kaya daa ini nginaranan que tinakos ta grabe daa an manga ikos sa islang ini na dating barkong dakula.

Pagpahumale kay Amigong Bari-Bari

☺Ugmahay ☻

—-
Sa may balkon, nagrarara an mag-aramigo. Kahampangan an pinasuhi na demonyo dangan an siningsing na pusit, magab-at an boses na nagtaram si Bari-Bari:

Bari-Bari:

“Me ultimo adios

Manga amigos y amigas

Aco ngunian saindo

Namamaaram na

Sa sacong paghale

An tugon co sana

Ining gown cong tinahi

Iyo saco an isangli

Dangan itong burac

Sa pamayuhan co ibugtak.”

—-

Maski sanay na, nangirhat si Bara-Bara, tuminuyok mun-a antes magtaram siya…

Bara-Bara:

“Ay ata baya pumundo ka

Dae aco namumuya

Hare na pagmuto-muto

O maski mamurungko

Total kadakol man diyan que lamugto!”

Dangan suminegunda ining si Bira-Bira na naging kasaro niya:

Bira-Bira:

“Aw con iyan an muya mo

Hala pagpatook na

Tutal aque cong hinablos mo

Ngonian duro-dacula na

Ayaw paghuna na sa paggurang mo siya maiba!”

Dae pa nahaloy cellphone niya buminodyong. Nagtatam si Beri-Beri saro sa manga padaba niya:

Beri-Beri:

“Ay basta sa pag-abot co, cumawara ka!

Sa lasngag na iyan laen ka caiba

Garo nakalingaw ka

Sa pamilyang ini abot ka sana

Hala, bag-ong estaran mo, hanapa na!”

Nangrilipot si Bari-Bari… Ngabil niya nagkimig-kimig. Muya niyang ngumoyngoy alagad tulos niyang pinugol. Naglag-ok que inumon pagkatapos ang pusit matulon. Sa saiyang pag-isip nin hararom, guiraray na buminalik manga agui-agui. Dae pa nanggad nalingawan sinabi ni Buro-Burong napupusoan:

Buro-Buro:

“Habo co naman, ata habo co na…

Manga pagpadaba mo, totoong nauuyunan co.

Alagad an kaogmahan mo

Dae co maitatao

Nakatadol na aco asin dae na maotro!”

Nagturo na kuta luhang pigsasagop can ining si Bura-Bura magtaram nin macosog:

Bura-Bura:

“Patal kang bualaw ka!

An utak mo sa kuko

Nata ka mapagadan

Con puede ka man lang mang-gadan?

Hala! Sige na… Tutal dae man an que maantosan!”

Dae pa nahahaloy, kinaagahan…

Bara-Bara:

“Amigo ming Bari-Bari

Ta daw saco dae ka nagmati?

Ining manga pasacit

Tulos man lang na mahahale!”

Bira-Bira:

“Aque tang papadacolaon

Solo co na bubuhayon

Hare nanggad aco pagbabasolon

Con makakua tulos panibag-ong agom…”

Beri-Beri:

“Panibag-ong harong naghahalat na

Duman ka na magtinir

Makibiyo sa tunay na kapamilya…

Mag-enot na… ta kami haloy pa.”

Buro-Buro:

“Kugos cang iba, dae ka mamumuya?

Laen lang aco an pwedeng makaiba

Dacol kami… Mas may urag ngani sinda!

Pasensiya na talaga…”

Bura-Bura:

“Guiraray, aco minataram:

Patal ka talaga!

Sabagay, sa kinadakol dakol na beses

Ngunyan makataram ka na: “Sa wakas, nakaantos na!”

(Preblogged for www.ugmahay.wordpress.com on April 11, 2009; 18:37

Published: April 12, 2009)

Iwi

Ayoko ng gulay!

Matin-is mong kurag-it

Dangan an siloping bitbit

Sa paros minaragitnit…

Con minsan nakapurongko

Naghahalat na may magtin-o

Sa paglakaw iguang magkiling bago magdiretso

Pauli sa harong na may pamilyang kumpleto…

Sumama ka na!”

Kantyaw kang iba

Habang nakabusi na minatuya-tuya

Ginumos na angog balos mo na sana

Minaduko, minapurot nin gapo

Sa kantyaw, naruruso man ang puso.

Ata kulapos mang gayo

Ang daghan nakamati man nin duso.

Tigilan n’yo ako!”

Dagit mong pakihuron

Dangan minangirit nin mahamison

Sa kamidbid na sa gilid nagmimiron…

Nag-aging kasuhapon lingaw

Maabotong aga dae nunca que linaw

Sa lipot nin bangue, bitoon tinatan-aw

Kugos ang sadiri naghahalat na maruaw.

______

☺ A poem for Iwi…